Strona używa cookies. Jeśli nie wyrażasz zgody na używanie cookies, zawsze możesz wyłączyć ich obsługę w swojej przeglądarce internetowej. Polityka Cookies Akceptuję

Jak zapobiec samobójstwu?

Męska psychologia

Przez Polskę przetacza się prawdziwa plaga samobójstw. Tylko w ubiegłym roku dokonano kilkunastu tysięcy prób samobójczych, a ponad 80% z nich popełniły osoby po 40. roku życia. Tymczasem większości z nas wydaje się, że problem ten to jedna z zatrważających, ale jednak odległych spraw. W kręgu znajomych, w rodzinie nic takiego nikomu się nie przytrafiło, więc gdy słyszymy o fatalnych statystykach, odwracamy słuch i przechodzimy nad tym do porządku dziennego, "bo nas to nie spotka". Tymczasem w naszym najbliższym otoczeniu może być ktoś, kto wymaga natychmiastowej pomocy. Jak go rozpoznać, zanim nie będzie za późno?

Tagi: depresja , kryzys , samobójstwo

Planowanie samobójstwa
Myśli samobójcze to jeden z objawów depresji

Kiedyś, przez wiele lat samobójstwa były właściwie tematem tabu. Z wielu względów, w tym także religijnych i społecznych, nie mówiło się o nich, zresztą prawdopodobnie było ich znacznie mniej niż w dzisiejszym, zabieganym i wymagającym świecie. Pokutowały rozmaite fałszywe przekonania, że zabijają się tylko ludzie o słabej, niedostatecznie wytrzymałej konstrukcji psychicznej, czy skrajni wrażliwcy. Dziś już wiemy, że tak wcale nie jest.

My sami - i często trudno się temu dziwić - najczęściej nie wiemy, jak się zachować w stosunku do ludzi z poważnymi problemami psychologicznymi, takimi, których moglibyśmy podejrzewać o skłonności samobójcze. Nikt bowiem nie mówi nam, jak radzić sobie w skrajnie trudnych życiowo sytuacjach, ba, nawet jak w ogóle taki stan zagrożenia rozpoznać. Boimy się też zresztą, że swoją niewiedzą wręcz zaszkodzimy. Tymczasem okazuje się, że nie trzeba się obawiać, że jest zespół cech i zachowań, które łatwo zauważyć, a dzięki temu na czas pomóc potencjalnemu samobójcy.

1. Po pierwsze depresja

Większość przyszłych samobójców zmaga się - często przez bardzo długi czas - z poważnymi zaburzeniami nastroju. Jest co prawda szereg przypadków, w których do podjęcia decyzji o odebraniu sobie życia dochodzi nagle, bywają na przykład historie wynikające z zawodów miłosnych, czy silnego afektu, ale na to nie mamy żadnego wpływu. Zresztą tego typu samobójstwa dotyczą przede wszystkim 20-30-latków. Ludzie dojrzali zabijają się najczęściej po dłuższym okresie stałego obniżania się poczucia własnej wartości i w konsekwencji rozwoju silnej depresji.

Depresja i przygnębienie objawiają się na wiele sposobów. U mężczyzny pojawia się przede wszystkim chroniczne poczucie nieszczęścia, niespełnienia i nieprzydatności. Objawy smutku nasilają się bardzo często o konkretnej, stałej porze dnia. Ofiarę zaczyna wtedy ogarniać obezwładniające poczucie bezsensu i dojmująca pustka. Z biegiem czasu przestają nań działać łagodząco i uspokajająco rzeczy, które w przeszłości przynosiły radość i zadowolenie, pogarsza się koncentracja, rośnie poczucie winy, które dotyka nawet obszarów, na które chory nie ma żadnego obiektywnego wpływu. Pojawia się w końcu skrajny pesymizm, a wreszcie brane całkowicie na poważnie myśli samobójcze.

Depresja to nie tylko choroba duszy. Trzeba pamiętać, że odbija się też na fizyczności, co powoduje częste mylenie jej z innymi chorobami. W ostrych stanach wzmagają się przypadłości układu krążenia, pojawiają się dolegliwości żołądkowe mylnie interpretowane jako kłopoty z trawieniem. Wreszcie drastycznie spada libido i znika chęć na seks.

My mężczyźni bardzo ciężko znosimy stany depresyjne. Jesteśmy tak ukształtowani przez środowisko, że nawet wynikające z obiektywnych czynników problemy bierzemy na siebie, przypisując sobie winę za nie, tracąc w efekcie tak ważną dla nas pewność siebie. Wszystko to blokujemy wewnątrz umysłu, gdyż nasza natura nie pozwala na dzielenie się "wstydliwymi" problemami z innymi, często nawet najbliższymi przyjaciółmi i rodziną.

Jeśli mamy do czynienia z mężczyzną, którego podejrzewamy o depresję, naszą uwagę koniecznie powinny zwrócić też objawy niecharakterystyczne dla typowego obniżenia nastroju, takie jak niezrozumiałe poirytowanie, nawracające nagłe wybuchy gniewu, utrata panowania nad sobą, agresja i autodestrukcyjne działania na granicy ryzyka - choćby zbyt szybka, brawurowa jazda samochodem lub nieobecne wcześniej nadużywanie alkoholu a nawet branie narkotyków. Wynika to z tego, że część mężczyzn na kłopoty reaguje inaczej niż reszta społeczności. Nie demonstruje złego samopoczucia, nie okazuje słabości. Wręcz przeciwnie, chce to przykryć brawurą, uprawianiem ekstremalnych sportów, wszystkiego, co ukryje i zamaskuje ich rzeczywistą kondycję psychiczną.

2. Zespół presuicydalny

Warto się nad tym pojęciem chwilę zatrzymać, gdyż może nam ono pomóc w rozpoznaniu, iż ktoś w naszym otoczeniu na serio potrzebuje pilnej pomocy. Jest to bowiem stan psychiczny charakterystyczny dla większości ludzi, którzy zamierzają popełnić samobójstwo (niezależnie od przyczyn), jaki bezpośrednio poprzedza ten desperacki akt.

Po raz pierwszy opisano go jeszcze w latach 50., kiedy podczas badań nad samobójcami zorientowano się, że niezależnie od tego, co ich przywiodło do tego ostatecznego kroku, wykazują oni szereg bardzo podobnych zachowań w trzech głównych, przeplatających się ze sobą fazach:

Faza zawężenia świadomości

  • Zawężenie dynamiczne, w którym w życiu chorego zaczynają dominować negatywne uczucia i myśli, takie jak pesymizm, czarnowidztwo, lęki, dramatycznie niskie poczucie własnej wartości, bezradność, skoncentrowanie się na całym doświadczonym w życiu źle;
  • Zawężenie sytuacyjne, w którym chory ostatecznie zatraca wiarę w możliwość poprawy własnej sytuacji, w konsekwencji czego następuje utrata sensu życia, poczucie, że skoro już nic nie można zrobić, nie ma też po co żyć;
  • Zawężenie systemu wartości, czyli zdystansowanie się do rzeczy, które wcześniej sprawiały przyjemność, objawia się to porzuceniem przedtem intensywnie kultywowanych zainteresowań i zaprzestaniem kontaktów z innymi ludźmi;
  • Zawężenie relacji, czyli wycofanie ze wszelkich aktywności społecznych, połączone z wewnętrznym poczuciem odrzucenia przez innych.
Linki artykułu
Kopiuj link:
Skopiowano do schowka

Wklej link na stronę:
Skopiowano do schowka

 

Komentarze (0) / skomentuj / zobacz wszystkie

Gorące tematy

facebook